POJEDYNEK MIAST - Poznań - Wrocław: Komunikacja i drogi

Sprowadźcie nam Pestkę nad Odrę
Jeśli kiedykolwiek zastanawialiście się, czego zazdrościć Poznaniowi – to mam dla was odpowiedź. Ma 6,1 km długości (to mniej więcej tyle, co od pla-cu Jana Pawła II do stadionu na Maślicach), które pokonuje w 12 minut. Chodzi oczywiście o PST, czyli popularną w Poznaniu Pestkę. To prawdziwie szybki tramwaj, w odróżnieniu od projektu realizowanego we Wrocławiu, zwanego Plusem.

Mała dygresja. Znając megalomańskie zakusy wrocławskich władz, spodziewałem się, że Pestka – analogicznie do słynnego we Wrocławiu Tramwaju Plus – będzie się w jakiś sposób wyróżniać na ulicach miasta. Nic podobnego. To zwykłe wozy, normalnie pomalowane, które pokonując trasę, włączają się w klasyczny ruch po mieście.

Okazuje się, że nie trzeba projektować specjalnych przystanków, wymyślać specjalnego malowania i promować szybkiego tramwaju. Broni się sam tym, że ten fragment miasta po prostu Pestką pokonuje się szybciej niż autem. Stąd jej popularność.

I wiem, co piszę, nazywając Pestkę popularną. W godzinach szczytu nie jest łatwo do niej wejść. Nic dziwnego, że poznańskie MPK chwali się nią. Bo z perspektywy ponad 10 lat trzeba przyznać, że była to ich najlepsza inwestycja. Gdy wchodziła ona do użytku, naukowcy z tutejszej politechniki wyliczali, że na trasie Pestki powinny funkcjonować dwie linie i przyjeżdżać do 10 minut. Ale okazało się, że jest tak popularna, iż dziś klasycznych linii jest tam pięć, a kolejna, nr 26 – jeździ w godzinach szczytu.

Dlaczego Pestka jest o 1/3 szybsza niż zwykłe tramwaje? Bo jej torowisko nie ma ani jednego skrzyżowania. Jest poprowadzone pod przecinającymi je arteriami komunikacyjnymi. Wozy nie muszą się zatrzymywać najpierw na skrzyżowaniach, a potem jeszcze na światłach. One tylko wysadzają pasażerów, zabierają nowych i mkną dalej. Dlatego prędkość, jaką osiągają tramwaje, jest na tej trasie prawdziwie zawrotna.

Ulice dla tramwajów – więcej miejsca dla aut
Dwie „ramy”, czyli istniejące od kilku lat obwodnice, wyremontowana spora część ulic – to plusy, gdy się chce jeździć po Poznaniu samochodem. A jeszcze w stolicy Wielkopolski powraca dyskusja, czy budować tzw. trzecią ramę, czyli kolejną obwodnicę. Ale to niejedyny powód, dlaczego po Poznaniu autem jeździ się łatwiej. Tu konkurencja tramwajów sprawia, że wielu kierowców (zwłaszcza ci, którzy mogą skorzystać z Pestki) do centrum się nie pcha.

Bo komunikacją zbiorową w Poznaniu jeździ się szybko. Wrocławskie tramwaje są najwolniejsze spośród dużych miast w Polsce. Ich średnia prędkość to tylko nieco ponad 13 km/h. W Poznaniu – najlepszym w tej kategorii – wagony mkną po szynach o połowę szybciej.

Szukając odpowiedzi na pytanie, dlaczego tak jest, spędziłem w tramwajach w porannym i popołudniowym szczycie łącznie pięć godzin. Jedno jest pewne: we Wrocławiu mamy 48 proc. wydzielonych torowisk, a oni w Poznaniu 67 proc. Co daje takie wydzielenie? A właśnie to, że gdy światła są dobrze ustawione, tramwaj nie stoi w korku z samochodami, tylko mknie obok nich. Nic dziwnego, że korki są tu mniejsze – jazda tramwajem oszczędza czas poznaniaków.

Helmuty i holendry
W Poznaniu tramwaje i autobusy wcale nie są wygodniejsze. Pod względem komunikacji stolica Wielkopolski bije Wrocław w wielu dziedzinach. Korki wprawdzie są, ale że komunikacja zbiorowa jest sprawniejsza niż u nas – to i więcej ludzi z niej korzysta. Więc i korki są mniejsze. Ale jednej rzeczy nie musimy się wstydzić: jakości taboru, czyli mówiąc wprost – wygody.

Jeśli we Wrocławiu popularne „ogórki”, przynajmniej w teorii, już wycofaliśmy (na pewno jeździ ich niewiele), to Wielkopolanie, jak to oni, wciąż mają czterdziestoletnie tramwaje. I nawet się nimi chwalą. Część z nich to tak jak u nas „ogórki”, ale Poznań sprowadził sobie też wozy z demobilu z Düsseldorfu i Amsterdamu. Są to tak zwane helmuty i holendry. Jest w nich niewygodnie, trzęsie i strasznie hałasują.
Bartłomiej Knapik dziennikarz „Polski-Gazety Wrocławskiej”