Żandary, nawiedzanie grobów i szukanie zająca to wielkopolskie tradycje wielkanocne

Waldemar Kaiser, PREZaktualizowano 
Niewiele osób pamięta, że hałasujące w Wielki Czwartek klekotki miały przepędzić zasiedziałe po zimie zło. Nie każdy też wie czym są Żandary lub Emaus. Natomiast szukanie zajączka łączymy raczej z kulturą masową, niż ze swoim regionem,a to błąd.

- Żandary na Starej Ławicy to typowo wiejski zwyczaj - opowiada Witold Przewoźny, kustosz Muzeum Etnograficznego w Poznaniu. I dodaje: - Grupa przebierańców chodzi od gospodarza do gospodarza i oblewa dziewczyny wodą. Ma to zapewnić gospodarzowi urodzaj.

Zobacz też: Zwyczaje wielkanocne

Zgodnie z tradycją żandarm jest liderem grupy, w skład której wchodzi: ksiądz, niedźwiedź, dziad, baba i grajek. Kiedyś żandarmem mógł zostać tylko mężczyzna, który był już w wojsku. Niedźwiedź symbolizuje budzące się do życia siły witalne.

- Żandary dostawali poczęstunek, a nawet kieliszek czegoś mocniejszego, na co swego czasu oburzał się ksiądz z parafii. Kiedy kilka lat temu chłopcy nie biegali po Starej Ławicy, była wielka rozpacz - wspomina Witold Przewoźny.
Grupa żandarów zbiera się co roku spontanicznie i bezinteresownie. Kustosz poznańskiego Muzeum Etnograficznego podkreśla różnicę pomiędzy tradycją ze Starej Wildy a popularnym śmigusem-dyngusem.

- Żandary są w wielkiej opozycji do tego, co dzieje się w śródmieściu, gdzie "pomysłowi" polewają wszystkich wodą, tłumacząc swoje zachowanie tradycją - mówi Witold Przewoźny. - Żandary wykonują swoje zadanie z dużym poczuciem humoru.

Zabawa kończy się wejściem na komin piekarni przy ulicy Złotowskiej, a osoba, która odgrywa rolę baby musi pokazać... majtki z narysowaną karykaturą diabła.

Kolejną tradycją, która przedostała się do kultury masowej jest szukanie zajączka. Zdaniem Witolda Przewoźnego jest to zabawa, która ma na celu włączyć dzieci w obchody Wielkanocy, które z natury są bardzo poważne. W niektórych kulturach chowa się pisanki, jednak najważniejszy jest element poszukiwań i niespodzianki.

- Pamiętam, że w dzieciństwie szukaliśmy gniazda zająca. Myślę, że ta tradycja przyszła do nas z Niemiec - opowiada kustosz. - Zając symbolizuje życie, a przy tym jest bardzo sympatycznym zwierzęciem - dodaje.

Tradycją, która w Wielkopolsce trwa nieprzerwanie od XVII - XVIII wieku, jest odwiedzanie Grobów Pańskich. Ważną i bardzo prestiżową rolę odgrywają strażnicy, nazywani kiedyś w Poznaniu Turkami. Dzisiaj są to często harcerze.

- Groby były i są przestrzenią, do której można przemycić różne symbole. Okresem, w którym szczególnie to wykorzystywano, był na pewno stan wojenny, kiedy groby były przedstawiane dość dramatycznie - opowiada Witold Przewoźny.

W wielu wielkopolskich wsiach obchodzi się też tradycję Siwków. W lany poniedziałek ulicami przechodzi korowód przebierańców, a kawalerowie zaczepiają panny, od których mogą otrzymać podarunki w postaci słodyczy albo kwiatów. Do siwkowego rytuału należy też murzenie, to jest smarowanie twarzy napotykanych po drodze dziewcząt substancją sporządzoną z kremu i sadzy. Fachowcami od tej czynności są postacie przebrane za kominiarzy lub diabły. Absolutnie nie wypada wzbraniać się przed tym specyficznym makijażem.

Tradycje wielkanocne

Wielka Sobota
Ciągle popularny jest stary zwyczaj odwiedzania Grobów Pańskich.

Niedziela Wielkanocna
Po śniadaniu dzieci szukają gniazda zająca.

Poniedziałek Wielkanocny

Na Starej Ławicy grasują żandary. Od rana do wieczora można tam spotkać grupę przebierańców, którzy polewają panny wodą. Natomiast w kościele św. Jana Jerozolimskiego na Śródce można uzyskać odpust całkowity.

Wideo

polecane: Flesz: Czy grozi nam katastrofa klimatyczna?

Więcej na temat:

Komentarze

Liczba znaków do wpisania:  4000/4000

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

2015.04.07 19:30:27

tak ta sa słowa INTRYGANTA Andrzeja Skuchy nic dodac nic ująć !!!!!

2015.04.06 22:07:42

Jakiś szwabski zwyczaj czy co?

2015.04.06 22:04:30

Zaprawdę powiadam czytajcie nasz dziennik to dowiecie się tego czego nie dowiecie się w mediach. Dowiecie się tego czego rząd by chciał żebyście się nie dowiedzieli.

2015.04.06 21:23:58

Mamy takie pytanie do kierowniczki MOPS -w Rumi , co na tym śniadaniu robił pieniacz Andrzej Skucha ?

przecież to było podobnie śniadanie dla ludzi bardzo biednych a Andrzej Skucha przedewszystkim jest Prawosławny !!! a po drugie nie jest biedny bo mam własnościowe mieszkanie przy ul Pomorskiej 29/65

do Sądu to jest ubrany w garnitur i krawat , a tu przyszedł biedny Andrzej Skucha , zabrał ze sobą aż trzy paczki dla kogo ? może pani Wiesława Pacholczyk śpi od ściany że nie wie co robi Towarzysz Andrzej Skucha , w dniu 2.04. 2015 r. był w Sądzie Rejonowym Wejherowie . z działaczem PiS ! z koła Rumskiego ten go wozi po Sądach i Prokuratorach ale jak się jest bez robotnym to ma sie czas na głupoty Andrzej Skucha nie splamił sobie rąk pracą jedynie taką pracą jaką mu nakazał Sąd Rejonowy z Tczewa ,

dostał ponad 300-godz. w czynie społecznym do odpracowania , Panie Burmistrzu Ryszardzie Grychtoł dla czego pan tego Skuchę nie pogonił z tego spotkania tylko przynosi wstyd a dla czego Jarek Muszynski też go nie pogonił zna Andrzeja Skuchę ?

2015.04.06 18:15:47

a ja mam w duupie wszystkie dni które nie są świętami

2015.04.06 12:13:31

a my ciebie

2015.04.06 11:27:51

a ja mam w duupie święta

2015.04.05 11:57:26

Na Śląsku od zawsze w Poniedziałek Wielkanocny szukano zajączka

R.K to nie sitwa ale siano pomieszało w głowie

2015.04.05 11:55:14

to szukanie zajaczka to niestety nie nasza tradycja a Polacy "papugi"to i zjaczka szkaja....

Jeśli uważasz, że któryś z komentarzy łamie regulamin, to wyślij nam link do tego artykułu na pomoc@naszemiasto.pl

Wybrane dla Ciebie

Powiązane

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3