Wyszukiwarka wyborcza

Wybory Parlamentarne

Sprawdź wyniki wyborów w Twoim okręgu

Czy Poznań Mieszka I mógł olśnić Dąbrówkę?

Redakcja
Poznański gród stał się około połowy X wieku centralnym ... Piotr Walichnowski
Poznański gród stał się około połowy X wieku centralnym ośrodkiem piastowskiej władzy w nowo powstałym państwie.

Pierwszy, niewielki gród z drewnianą zabudową powstał w północnej części Ostrowa Tumskiego – miejscu świetnym zarówno ze względów komunikacyjnych jak i strategicznych - najpóźniej na przełomie IX i X w. Mieszko I przebudował go ok. połowy X w. w potężny zespół obronny, który zdaniem części historyków stał się centralnym ośrodkiem piastowskiej władzy w nowo powstałym państwie.

…dawny królów Polskich zamek

Pierwotny gródek (o średnicy wewnętrznej ok. 40 m.) został wówczas znacznie powiększony na potrzeby księcia i jego dworu. W miejscu obecnego kościoła Najświętszej Marii Panny powstała kamienna, dwukondygnacyjna siedziba Mieszka - prawdopodobnie pierwsza monumentalna budowla w państwie Piastów. Odkrycie jej reliktów w 1999 r. przez prof. Hannę Kočkę-Krenz i jej zespół stało się sensacją archeologiczną.

Mieszko, zgodnie ze zwyczajem epoki, sprawował rządy, podróżując między ważniejszymi grodami swojego państwa. Kiedy zatrzymywał się w Poznaniu miał do prywatnego użytku pokoje na piętrze palatium (ok.190 m kw.), na parterze natomiast reprezentacyjną salę (102 m kw.), kancelarię - jak pozwalają sądzić dokonane tam znaleziska m.in. tłoków pieczętnych i bulli, oraz (zapewne) skarbczyk. Całość połączona była z ufundowaną (prawdopodobnie) przez Dobrawę kaplicą pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny, która posiadała zarys krzyża łacińskiego.

Do palatium przylegała pracownia złotnicza, w której wykonywano kunsztowne ozdoby dla książęcej rodziny i sprzęty liturgiczne.

Ostrów Tumski około 968 roku. Wizualizacja: Piotr Walichnowski

…biskupią godnością zaszczycony

Po połowy X w. do części książęcej dobudowano od wschodu drugi, nieco większy człon (tzw. katedralny). Wzniesiono w nim kamienne baptysterium, którego relikty zachowały się pod nawą główną obecnej katedry (nie wszyscy historycy uznają tę interpretację). Inicjatywę budowy katedry, która stanęła później na miejscu baptysterium, wiąże się bądź z biskupem Jordanem, bądź z czasami późniejszymi (więcej o katedrze - w kolejnym tekście). Człon katedralny zamieszkiwali prawdopodobnie możni sprawujący w państwie Mieszka ważne funkcje administracyjne i militarne.

W tym samym czasie powstała też osada na Zagórzu, której mieszkała ludność pracującą na rzecz księcia i jego otoczenia. Każdy z członów grodu otoczony był solidnym wałem obronnym.

Ostrów Tumski około 1055 roku. Wizualizacja: Piotr Walichnowski

…stolica (…) leży nad rzeką Wartą

Na przełomie lat 70. i 80. X w. poznański gród utracił pozycję na rzecz Gniezna, zyskał natomiast militarne znaczenie - bronił dostępu do centrum państwa (zapewne) przed najazdami niemieckimi. Z tego względu, pod koniec X w. został od strony północnej powiększony o kolejny człon, którego potężne, o szerokości dochodzącej do 25 metrów u podstawy wały (najpotężniejsze z piastowskich grodów!) przebiegały wzdłuż dzisiejszej ulicy ks. Posadzego.

W 1039 r. Ostrów Tumski został zniszczony podczas najazdu Brzetysława. Mimo odbudowy, wraz z przeniesieniem przez Kazimierza Odnowiciela stolicy Polski do Krakowa (XI w.), utracił na znaczeniu.

Daina Kolbuszewska

Ostrów Tumski w XI wieku. Wizualizacja: Piotr Walichnowski

Tekst został oparty na: Kočka-Krenz H., Pozycja Poznania w X wieku w źródłach archeologicznych, w: Tu się wszystko zaczęło. Rola Poznania w państwie Pierwszych Piastów, Poznań 2010, s. 33-60

Zainteresował Cię ten temat? Chcesz wiedzieć więcej?
Bądź z nami!

Reportaż: 5 lutego; g. 15.10;  Radio Emaus
Prelekcja:8 lutego; g. 19; Cafe Misja (ul. Gołębia 2)
Wycieczka:11 lutego;  g. 12; spotkanie przy kościele NMP na Ostrowie Tumskim

Wstęp bezpłatny

Palatium książęce. Wizualizacja: Piotr Walichnowski

Zobacz też: Projekt "Rezerwat Archeologiczny na Ostrowie Tumskim"

Szczegółowe informacje na temat projektu Terra Incognita – odkryj Ostrów Tumski! Oraz materiały do pobrania na stronie internetowej Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT www.poznan.pl/trakt.

Czytaj więcej artykułów o historii Ostrowa Tumskiego:
Terra Incognita - odkryj Ostrów Tumski! Serwis specjalny

Serwis poświęcony projektowi Terra Incognita. Co miesiąc publikowane będą tu tematyczne artykuły przedstawiające największe wydarzenia i najciekawsze atrakcje Ostrowa Tumskiego.




Epidemia nie gaśnie. Covid atakuje serce

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3